هم‌ریشه‌های فریبنده و دام‌های ویژهٔ فارسی‌زبانان
الكلمات المشتركة الخادعة والفخاخ الخاصة بالناطقين بالفارسيةبزرگترین دام برای ایرانی این تصور است: «چون هزاران واژه مشترک داریم، پس عربی آسان است.» بخش بزرگی از واژگان پایه عربی، فارسیِ اصیل است و شبیه نیست؛ و برخی واژه‌های عربی در فارسی معنی خود را عوض کرده‌اند. هر دو را جدی بگیر.
واژه‌هایی که در فارسی معنی‌شان فرق کرده است
این‌ها را مثل واژه جدید یاد بگیر، نه مثل واژه آشنا.
- فِعْلًا
انتظار فارسی
الان، همین حالا
معنی واقعی
واقعاً، در عمل
هُوَ فِعْلًا ذَهَبَاو واقعاً رفت
«الان» عربی می‌شود الآن / حالًا.
- أَصْلًا
انتظار فارسی
اصولاً، به طور کلی
معنی واقعی
از اصل؛ در جمله منفی: اصلاً
لَا أَعْرِفُهُ أَصْلًااصلاً نمی‌شناسمش
- تَعَارُف
انتظار فارسی
رودربایستی، ادای ادب
معنی واقعی
آشنایی متقابل، به هم معرفی شدن
تَعَارَفْنَا فِي الْجَامِعَةِدر دانشگاه با هم آشنا شدیم
- شَهْرِيَّة
انتظار فارسی
شهریه دانشگاه
معنی واقعی
حقوق/دستمزد ماهانه
شَهْرِيَّتُهُ خَمْسُ مِائَةِ دُولَارٍحقوقش ۵۰۰ دلار است
شهریه دانشگاه عربی: رسُوم دراسيّة
- لَبَن
انتظار فارسی
—
معنی واقعی
در مصر: ماست! در شام و خلیج: شیر
أُرِيدُ لَبَنًا وَعَسَلًاماست و عسل می‌خواهم (مصری)
شیر به معنای milk در فصیح: حَلِيب
- مَشْغُول
انتظار فارسی
مشغول کار
معنی واقعی
مشغول/درگیر ✓ اما جمع آن مَشَاغِل یعنی «مشاغل» نه «مشغولیت‌ها»
أَنَا مَشْغُولٌ الْآنَالان سرم شلوغ است
- تَقْرِيبًا
انتظار فارسی
تقریباً ✓
معنی واقعی
درست است؛ اما «تقریب» در عربی بیشتر یعنی نزدیک‌سازی/حدس
خطرناک نیست، فقط در متن‌های دینی معنای «تقرب جستن» دارد.
- اِحْتِيَاج
انتظار فارسی
احتیاج ✓
معنی واقعی
نیاز ✓
اما فعل رایج عربی: احْتَاجَ إِلَى (به ... نیاز داشت)
- جُزْء
انتظار فارسی
جزء ✓
معنی واقعی
بخش ✓ اما تلفظ juzʾ است نه jozʿ
همزه پایانی (ء) را فراموش نکن.
واژگان پایه که شبیه نیستند (فارسیِ اصیل)
این‌ها را با فلش‌کارت حفظ کن؛ در مکالمه بیشترین بسامد را دارند.
- آبماءmāʾ
- نانخُبْزkhubz
- برنجأَرُزّʾaruzz
- چایشَايshāy
- گوشتلَحْمlaḥm
- مرغدَجَاجَةdajāja
- ماهیسَمَكsamak
- میوهفَاكِهَةfākiha
- سبزیجاتخُضَر / بُقُولkhudar/buqūl
- نمکمِلْحmilḥ
- شکرسُكَّرsukkar
- پنیرجُبْنjubn
- خانهبَيْت / مَنْزِلbayt/manzil
- اتاقغُرْفَةghurfa
- درِ خانهبَابbāb
- پنجرهنَافِذَةnāfidha
- دیوارحَائِط / جِدَارḥāʾiṭ/jidār
- زمینأَرْضʾarḍ
- آسمانسَمَاءsamāʾ
- خورشیدشَمْسshams
- ماه (اجرام)قَمَرqamar
- بارانمَطَرmaṭar
- برفثَلْجthalj
- بادرِيحrīḥ
- دستيَدyad
- پارِجْلrijl
- چشمعَيْنʿayn
- گوشأُذُنʾudhun
- دهانفَمfam
- سررَأْسraʾs
- رفتنذَهَبَ / رَاحَdhahaba/rāḥa
- آمدنجَاءَ / أَتَىjāʾa/ʾatā
- خوردنأَكَلَʾakala
- نوشیدنشَرِبَshariba
- دیدنرَأَىraʾā
- گفتنقَالَqāla
- بزرگكَبِيرkabīr
- کوچکصَغِيرṣaghīr
- خوبجَيِّد / طَيِّبjayyid/ṭayyib
- بدسَيِّئ / رَدِيءsayyiʾ/radīʾ
- نوجَدِيدjadīd
- کهنهقَدِيمqadīm
- هفتهأُسْبُوعusbuʿ
- سالسَنَة / عَامsana/ʿām
- امروزالْيَوْمal-yawm
- فرداغَدًا / بُكْرَةghadan/bukra
- دیروزأَمْسams
دام‌های نگارش
ة در پایان کلمه را ه نوشتن
مَدْرَسَة نه مدرسه
در عربی ؛ ة نشان جنسیت مؤنث است و در اضافه t تلفظ می‌شود: مَدْرَسَةُ الْبَنَاتِ
نوشتن ی/ک فارسی
ي / ك بدون دنباله
در خط عربی رسمی، ی و ک دنباله ندارند.
حذف همزه
مُؤْمِن، رَأْس، سُؤَال
در فارسی همزه‌ها ساده شده‌اند؛ در عربی قطع صدا شنیده می‌شود.
استفاده از اعداد فارسی ۴۵۶۷۸۶
در متن‌های عربی شرقی: ٤٥٦٧٨٦
هر دو پذیرفته است اما در کشورهای عربی شرقی شکل متفاوت است.
نوشتن بدون حرکات از همان ابتدا
تا سطح B1 همه متن‌های خودت را حرکت‌گذاری کن
اعراب بخشی از دستور عربی است، نه تزئین.
تفاوت‌های واژگانی مذهبی/رسمی
واژه‌های مذهبی رایج فارسی، غالباً معادل عربی متفاوتی دارند. علامت ✓ یعنی همان واژهٔ فارسی در عربی هم درست است.
- نمازصَلَاة
- روزهصِيَام / صَوْم
- خداالله / إِلٰه
- افطار کردنأَفْطَرَ ✓
- نوروزرَأْسُ السَّنَةِ الْفَارِسِيَّة / عِيدُ النَّيْرُوز
- تعطیلاتعُطْلَات ✓ / إِجَازَة
- مرخصیإِجَازَة
- عزاداریحِدَاد / نَوْح
- خطابهخُطْبَة ✓
- مسجدمَسْجِد ✓
- اذانأَذَان ✓
- قرآنقُرْآن ✓
۸۴ دام، یک‌جا در برنامه
مرجع کامل هم‌ریشه‌های فریبنده، همراه با جفت‌های کمینهٔ تلفظ، داخل برنامه است و هر درس هم با فهرست خطاهای رایج فارسی‌زبانان تمام می‌شود.